عوارض و پيامدها ي كنترل خشم نابجا

ارائه شده از:کبری غلامی  کارشناس ارشد  روانشناسی

 

-         فرو بردن خشم يا كاظم غيظ سلامت رواني و جسمي شخص را در پي دارد و از عواقب مشكل ساز ابراز آن جلوگيري مي كند. سر كوب كلي خشم آثار منفي دروني و حتي جسماني در پي دارد و شخص را مستعد انواع بيماري هاي دروني و جسمي مي گرداند مثلاً ترشح مواد قندي توسط كبد كه باعث تشنج جسمي مي گردد.

پس خداوند خشم را به عنوان يك نيروي غريزي بين انسان و حيوان جهت محافظت قرار داده كه بدون آن انسان در معرض نابودي قرار مي گيرد.

خشم از اصول پنج گانه ی انسان محافظت مي كند: دين - جان - ناموس - عقل - مال

خداوند براي خشم شروط و قوانيني قرار داده است تا ان را مدیریت کند. اگر خشم نباشد دنيا نابود مي شود. وَلولا دفعُ الله الناسَ بعضهم ببعض لَفسَدتِ الارض

پس خشم به جا عاملي جهت جلوگيري از  فساد زمين و دفع نمودن انسان ها توسط بعضي ديگر است.

 

پیامدهای كنترل خشم نابجا:

  •  جلوگيري از پرخاشگري
  • با جايگزيني منافعي كه الله وعده داده كينه اي از طرف مقابل باقي نمي ماند (خشم خود را فرو مي برد) براي اين كه خدا هم او را ببخشد اما سركوب خشم، كينه را بيشتر مي كند و به شيوه ی ديگري آن را بروز مي دهد.
  • كنترل خشم نابجا علامت تواضع است كه در موقعيت قدرت انجام مي شود و نشانه ی ضعف از طرف مقابل نيست اما سركوب خشم هميشه به دليل ضعف و ترس انجام مي شود و احساس حقارت و بي ارادگي و و تثبيت احساس حقارت و ذليلي را به وجود مي آورد.
  • در كنترل خشم نابجا انتقامي وجود ندارد و با عفو و گذشت همراه است اما سركوب خشم، با رفتارها ي انتقام جويانه و انفعالي- تهاجمي همراه است چون جنبه ي تراكم پيدا كرده و بعد ها با شدت بيشتري تخليه مي گردد.

 

هدف اسلام، سركوب خشم نيست بلكه كنترل، مديريت و سازماندهي خشم است. صفتي كه خداوند براي مديريت خشم به جا به كار برده كاظمين الغيظ است (خشم به جا و خشم نا بجا). اين در واقع دعوت به كنترل و مديريت خشم مي باشد. كنترل و مديريت خشم به معني سركوب خشم نيست بلكه تنظيم و سازماندهي آگاهانه ی خشم است. كنترل و هدايت خشم يكي از راه هاي ايجاد تعادل رفتاري و مديريت رفتار در انسان است. ما ممكن است نتوانيم عوامل و حوادث به وجود آورنده ی خشم نابجا را از بين ببريم يا از رو برو شدن با آن ها پرهيزكنيم اما مي توانيم چگونگي واكنش خود به آنها را كنترل و مديريت كنيم. خداوند در آيات قرآن نگفته كه آدم هاي متقي غضب نمي كنند بلكه بیان می کند که آن ها هم غضب مي كنند و خشمگين مي شوند اما رفتار خود را كنترل كرده و واكنش آن ها بر اساس عفو و گذشت است.

فوايد كنترل خشم

-         جلب رضايت الله و غلبه بر تحريكات شيطان

-         پوشيده ماندن عيب انسان

-         قدرتمند نمودن اراده و اعتماد به نفس خود

-         شخص مي داند خشم خود را در كجا، به چه اندازه، در زمان مناسب، به شيوه ی مناسب ابراز كند.