زن وزندگي دوباره

پيشگيري از خشم:

ارائه شده از:کبری غلامی  کارشناس ارشد  روانشناسی

كه ِنيَم، كوهم ز صبر و حلم و داد             كوه را كي در ربايد تندباد

باد خشم و باد شهوت، باد آز                   برد او را كه نبود اهل نماز

خشم با شاهان، شه و ما را غلام              خشم را هم بسته ام زير لگام

تيغ حلمم گردن خشمم زده است               خشم حق، بر من چو رحمت آمده است

                                                                          " مولوي"

راهكارهاي كنترل خشم نابجا در خود:

زماني كه شخص به درجه ي خشم مي رسد و کاملاً خشمگین و عصبانی شده نبايد فرد خشمگين را نصيحت نمود بلكه با فروكش كردن خشم او بايد اقدام نمود و وارد راهكار شد.

بر اساس آيات قرآن راهكارهايي براي كنترل و مديريت خشم در انسان ارائه شده است:

1- گذشت و عفو: با توجه به آيات سابق که مطرح شد.

-فاصفح  الصفح الجميل. «گذشت كن گذشتي زيبا»  

 گذشت يعني اجازه نمي دهيم "كنترل ما" به دست نفس اماره و شيطان بيفتد در اين صورت گذشت يعني "قدرت" يا حتي كنترل ما به دست ديگران بيفتد. چون دشمن براي هدايت فرد سعي مي كند او را خشمگين كند تا بتواند او را در مسير موردنظر خود قرار دهد.

2- تغيير حالت فيزيكي: اگر فرد ايستاده است بنشيند یا اگر نشسته است بايستد، كمي راه برود، و ... . در صورت امكان مكان را ترك كند ، اگر در منزل است بيرون برود و مكان را كلاً ترك نماید.

3- وضو گرفتن: چون در حالت خشم، دماي بدن بالا رفته و موجب سرعت گردش خون مي شود و كاهش هوشياري و كنترل اراده را در پي دارد. وضو گرفتن باعث مي شود دماي بدن پايين بيايد.

4- كم اهميت نشان دادن عامل خشم و غضب و مشغول شدن به كاری ديگر.

5- تقويت بردباري و حلم با يادگيري آيات و روايات، احاديث، مطالعه ی سرگذشت ها و ...

6- شناخت صحيح حقوق ديگران و انتظار داشتن چنين برخوردهايي از طرف مقابل. چون همه انسان هستيم و داراي اشتباه، نمونه ی آن برخورد عمر بن خطاب با زنش و ذكر حقوق زن براي فردي كه نزد او مراجعه كرده بود.

7- خودآگاهي صحيح و پرهيز از خودشيفتگي و خود برتربيني كاذب و تمايل به تواضع و اعمالي كه منجر به تواضع مي گردد.

8- قدرت نقدپذيري خود را افزايش دهيم.

9- مطالعه ی آيات، احاديث و ... يا گوش دادن يا شركت در سخنراني هايي كه در مذمت خشم نابجا ذكر مي شود.

10- دعا و طلب مغفرت براي طرف مقابل (باعث از بين رفتن كينه در دل و عدم اجازه ی نفوذ كينه بر دل مي گردد) مانع از بروز خشم انفجاري و برخورد پرخاشگرانه باطرف مقايل مي شود.

11- به عواقب ابراز خشم نابجا بينديشيد. مثلاً از شكل ظاهري خودش گرفته كه قيافه اش عوض مي شود تا در گفتار و رفتار و اعمال خودش و نتايج اين تغييرات، توسط طرف مقابل.

12- ايمان به اين كه انسان قطعاً مورد آزمايش قرار مي گيرد و درك اين مطلب كه ممكن است خداوند با اين شخص يا اين حادثه من را آزمايش مي كند.

13- فهم اين نكته كه خشم نابجا نشانه ی ضعف در عقل و جسم است نه نشانه ی قدرت. مثلاً به عنوان نمونه آدم بخيل، ديوانه، بيمار، مسن و زنان و ... زودتر عصباني مي شوند.

فرد بخيل بيماري دروني دارد براي همين زودتر عصباني مي شود. کسی که بيمار جسمی است مشكلی در جسم خود دارد و زودتر عصباني مي شود. حسود ضعف در درون دارد و ديوانه ضعف در عقل دارد كه باعث مي شود زودتر از كوره در رفته و عصباني شوند.

14- تطبيق اصل " أذلهٌ علي المؤمنين " و رعايت اصول آن.

                چگونه مسلمان مي تواند ذليل ترين باشد؟

15- تطبيق اصل "ولاء" و پاي بند شدن به رُحماءُ بينهم.

16- به خاطر خدا معامله كردن، يعني گذشت كنيم تا خدا هم اين كار را براي ما انجام دهد. خداوند مي فرمايد: ليعفوا و ليصفحوا ألا تحبّون أن يَغفرِ الله لكم و الله غفور الرحيم. يعني معامله اي مي كني و نتيجه اي از آن مي گيري.

پيامدهاي بروز خشم:

-         ­خشم، قدرت فكر و عقل و قدرت كنترل انسان را پايين آورده و ناكارآمد مي كند، عقل انسان را به حداقل هوشياري مي رساند و به درجه ی انسان هاي عقب مانده او را تنزل مي دهد.

-         خشم براي ايمان، ضرر دارد.

-         باعث فحاشي و بد دهني، مسخره كردن، توهين، بدگويي از ديگران، فاش كردن اسرار ديگران، پرخاشگري كلامي و فيزيكي، انزوا، افسردگي، بيماري هاي جسمي – رواني و باعث دشمني بين دوستان مي گردد.

-         دور شدن دوستان و اطرافيان از فرد خشمگين. خداوند خطاب به پيامبر مي فرمايد: اگر تندخو و خشن بودي اطرافيان از تو دور مي شدند.