ارتباط چاقي و بلوغ زودرس
ارتباط چاقي و بلوغ زودرس
|
ارائه شده از:شهربانو صادقی متخصص اطفال |
بسياري از پدر و مادرها نگران پديدهاي در فرزندانشان هستند به نام بلوغ زودرس و اينكه ميخواهند بدانند با اين پديده چگونه بايد برخورد علمي و درست داشته باشند.
ظاهرشدن علائم بلوغ از نظر فيزيكي و هورموني در دختران قبل از ۸سالگي و در پسران قبل از ۹سالگي، بلوغ زودرس ناميده ميشود. ابتدا اين كودكان بلندتر از همسنهاي خود هستند ولي بهدليل بلوغ زودرس در نهايت قد كوتاهتري در بلوغ خواهند داشت.
طبق آزمايشها و تحقيقات انجام شده، هم در مورد پسران و هم در مورد دختران، چاقي و بلوغ جنسي در ارتباط با يكديگرند، اما اين وابستگي و ارتباط با يكديگر متفاوت است؛ از اين لحاظ كه در دختران ارتباط مثبت و در پسران ارتباطي منفي بين اين دو وجود دارد؛ به اين معني كه دختران با بلوغ جنسي زودرس، چاقتر از حد معمول اما پسران مبتلا به بلوغ زودرس، لاغرتر از حد معمول هستند. در هر دو مورد، به محض مشاهده چاقي يا لاغري غيرعادي، بايد آزمايشها و ملاحظات مربوط به بلوغ زودرس را انجام داد.
بلوغ زودرس از 2جنبه اهميت زيادي دارد؛ جنبه اول، علت ايجادكننده است كه پزشك متخصص با انجام آزمايشهاي لازم و پيگيريهاي منظم و دقيق كودك، طي مدت طولاني بهدنبال علت ايجاد آن ميگردد و جنبه دوم اثر بلوغ زودرس، رشد قدي و رواني كودك است. كودكان در مقابل استرسهاي زمان جواني قرار ميگيرند و نميدانند چه كار بايد بكنند. آنها از نظر جسمي تظاهرات بلوغ را دارند ولي تجربه كافي ندارند. دختران با ظاهر شدن علائم پريود، ممكن است دچار وحشت و مشكلات روحي شوند.
برخي از خانوادهها به اشتباه بلوغ تدريجي فرزندان را، بلوغ زودرس تصور ميكنند. متخصصان معتقدند كه هر چند والدين بايد نسبت به تغييرات جسمي و روحي فرزندان دقت كنند اما هر تغييري را نشانه بلوغ زودرس قلمداد نكرده و نگران نباشند.
در مورد علل ايجاد بلوغ زودرس 80 درصد از موارد بلوغ زودرس فرزندان، به علل نامعلوم ايجاد ميشود و تلاش در جهت يافتن علت زمينهاي بيثمر است اما در بروز 20 درصد موارد عللي همچون اختلالات ژنتيك و اختلال غدد مترشحه داخلي (تيروئيد، غدد جنسي، فوقكليوي و هيپوفيز) نقش دارند.
به گفته وي، بهترين راه تشخيص نوع بلوغ و درمان بلوغ زودرس فرزندان، مراجعه هر ساله به پزشك متخصص غدد كودكان است چرا كه بعد از معاينه باليني درصورت تشخيص بلوغ زودرس و علل آن انجام درمانهاي به موقع ميتواند از روند آن پيشگيري كند.
آيا درمان بلوغ زودرس لازم است؟
هنگاميكه بلوغ در سنين پايين شروع شود، رشد قدي كودكان بيشتر ميشود و به نسبت كودكان همسن خود، قد بلندتري خواهند داشت ولي پس از 2 يا 3 سال رشد قدي متوقف ميشود و آنها در نهايت، بزرگسالان كوتاه قدي خواهند شد. از نظر شكل فيزيكي و ظاهري بدن نيز ممكن است مشكلاتي ديده شود. به علاوه، از نظر رواني نيز اين كودكان دچار مشكلات زيادي خواهند شد.
رشد سينهها يا ايجاد قاعدگي در دختران كمسن يا رويش موهاي صورت و كلفتي صدا در پسران كمسن در مقايسه با ساير همسالان خود، باعث بروز اضطراب شديد در اين كودكان و والدين آنها ميشود. بنابراين درمان بايد بسيار زود شروع شود (قبل از سن استخواني 12 سال براي دختران و 13 سال براي پسران). درصورت موفقيت، پزشك درمان را تا رسيدن كودك به سن طبيعي بلوغ ادامه ميدهد و سپس قطع ميكند تا بلوغ بهطور طبيعي و در سن طبيعي پيش رود.
عوامل ايجاد كننده
بلوغ زودرس در دختران، ۵ برابر شايعتر از پسرهاست. در بعضي دخترها، علت خاصي براي بلوغ زودرس ديده نميشود و بيشتر جنبه خانوادگي دارد و در ساير افراد خانواده (مادر يا خواهران وي) نيز چنين حالتي ديده ميشود ولي در مواردي بيماريهاي مهم دستگاه عصبي مركزي مثل تومورهاي مختلف، عفونت و التهاب مغز يا ضربه به جمجمه ميتواند اين حالت را ايجاد كند.
گاهي كيستهاي تخمداني با توليد هورمونهاي جنسي زنانه باعث بلوغ زودرس ميشوند. در پسرها بيماريهاي زمينهاي مثل تومورهاي سيستم عصبي مركزي بيشتر شايع است. لذا در اين كودكان (پسر يا دختر) بررسي مغز باM.R.I حتماً انجام ميشود.
سونوگرافي از تخمدانها و شكم و بررسي آزمايشگاهي هورمونهاي مختلف و تعيين سن استخواني نيز اغلب انجام ميشود. درصورت طبيعي بودن معاينات و آزمايشها، حتماً بايد هر
۶ ماه يك بار از سوي پزشك بررسي انجام شود.
علائم و تظاهرات
در دختران، علائم ابتدا با بزرگشدن سينهها به شكل يكطرفه يا دوطرفه ظاهر ميشود و بعد از آن موهاي زهار و زيربغل ديده ميشود و پريود شدن در مرحله انتهايي است. جوش نيز در صورت اين كودكان ديده ميشود. در پسران نخستين علامت، بزرگ شدن بيضه و سپس بلوغ ديگر اجزاي اندام تناسلي است. صداي اين كودكان ضخيم و موهاي صورت، زودتر از زمان معمول آن ظاهر ميشود.
در واقع، آگاهي والدين از نشانههاي بلوغ زودرس و مراجعه زود و بهموقع، موفقيت درمان را بهدنبال دارد. نكته مهم اين است كه هوش اين كودكان طبيعي و حتي در مواردي بالاتر از كودكان همسن خودشان است ولي بهدليل تغييرات ظاهري و نيز تأثير هورمونها، ممكن است دچار اختلالات رفتاري، حالتهاي تهاجمي و حتي افسردگي شوند.
والدين بايد با ايجاد يك رابطه صادقانه و دوستانه با دختر يا پسر مبتلاي خود، براي او توضيح دهند كه پيدايش اين تغييرات در چه سني طبيعي است و حالا كه در او بهصورت زودرس ايجاد شده، چه مراقبتها و درمانهايي ضروري است. ارتباط والدين با مربيان و معلمان آموزشي آنها، در برقراري ارتباط دوستانه اين كودكان با همسن و سالهاي خود بسيار حياتي است.
در محيط مدرسه است كه بيتوجهي به شرايط جسمي و روحي اين كودكان باعث بروز مشكلات رواني جدي ميشود و بنابراين معلمان آگاه و دلسوز در برقراري ارتباط طبيعي بين اين كودكان و همكلاسيهايشان نقش كليدي دارند.
در برخي موارد، روشهاي جراحي براي درمان تودههايي كه در مغز بهصورت نابجا هورمون ترشح ميكنند، استفاده ميشود.
بسم الله الرحمن الرحیم